terça-feira, 23 de dezembro de 2025

Êxati nhandereko: porã oiko háyeno yvy rekópe

 

Yvy rekópe jahecha jepi ciência térã viru rupi. Jamo’ẽ valor, jamo’ẽ medida. Ha katu yvy ombojerovia hag̃ua tekove, ndaha’éi ñantende añónte — tekotevẽ jahecha ambue hendáicha. Agrofloresta porã ndaha’éi jeguaka; ha’e mbarete omoambuéva. Mba’éicha jahecha yvy omoambue mba’éicha jaiko hendive.

Sistema sintrópico-pe, porã osẽ joaju porãgui. Ka’aguy ryepýpe tekove, yvyra joaju, kuarahy ha kuarahy’ã — ko’ãva ohechauka ñe’ẽnguéra oikóva porã. Porã ha’e techaukaha ka’aguy oñe’ẽha.

Ko porãite oĩ ñande retépe. Hyakuã, pu, yvy rehe ñande py — opa mba’e ha’e ñe’ẽ. Yvy ho’u jey hag̃ua oĩ porãite: mba’e tuja oiko pyahu.

Kokue ruvicha ndaha’éi moĩháre tembiapo. Ha’e omoheñói ritmo. Yvyra kyvy’o ha’e peteĩ ñe’ẽ. Yvy ao ha’e peteĩ jegueraha tekove.

Ko porãite ndaha’éi ava añónte guarã. Ohenói ñande arandu tuichave. Ka’aguy porãite ndaha’éi orden, ha’e tekove ha ijehegui omoambuéva.

Agrofloresta oiko peteĩ mbo’ehao. Ohechauka ñandéve porã ndaha’éi luxo. Ha’e tape tekove rehegua.

Nenhum comentário:

Postar um comentário

Para além do eu isolado: um caminho anticartesiano em direção à agrofloresta

  A modernidade frequentemente imagina o ser humano como uma ilha: uma mente separada da matéria, um indivíduo desvinculado da matriz ecológ...